Czy dieta bezglutenowa jest zdrowa?

  

Dieta bezglutenowa - co jeść i dla kogo?

Dieta bezglutenowa - co jeść i dla kogo?
Obecnie dla wielu z nas słowa „bezglutenowe” i „zdrowe” to synonimy. Na diecie bezglutenowej się chudnie, ma się płaski brzuch i czujemy się lekko! Tak przynajmniej możemy przeczytać na portalach lifestylowych. Jednakże czy to prawda?

Jak już pisałam w jednym z moich poprzednich tekstów: „Czy gluten jest dla Ciebie dobry?” eliminacja tego składnika odżywczego jest wskazana tylko w wybranych sytuacjach klinicznych. Moje zdanie, a także oficjalne rekomendacje na temat diagnostyki i późniejszego postępowania nadal się nie zmieniły, dlatego nadal zapraszam Was do lektury tego tekstu, który także ostatnio zaktualizowałam. Nie rozpisując się niepotrzebnie, wszystkie szczegóły dotyczące zasad wprowadzania diety bezglutenowej i jej wpływu na zdrowie znajdziesz właśnie w tym tekście.

Jednakże temat ten w wielkim skrócie postanowiłam poruszyć ponownie! Dlaczego? A właśnie dlatego, że ostatnio natrafiłam na ciekawe badania mówiące o tym, jak dieta bezglutenowa może wpływać na nasze zdrowie!

W jednym z analizowanych przez mnie badań przeprowadzono test i na grupie zdrowych (np. bez celiakii) ochotników i sprawdzono czy spożywanie glutenu powoduje objawy żołądkowo – jelitowe np. bóle brzucha czy zaparcia, a także objawy ogólnoustrojowe np. przemęczenie.

Niestety badanie jest na stosunkowo małej grupie ochotników i czas obserwacji jest także krótki. Jednakże niewątpliwą zaletą jest to, że po raz pierwszy wykonano tutaj bezpośrednio próbę tego, czy gluten szkodzi!

No i szczęśliwie dla wielbicieli pizzy i chrupiących bagietek (czyli np. dla mnie 😅) stwierdzono, że spożywanie glutenu nie powoduje żadnych objawów gastrycznych i ogólnych. Co więcej, ochotnicy, jak i badacze, nie wiedzieli czy spożywają posiłki z glutenem czy nie. Nie ma więc mowy, że być może wyniki są nieobiektywne.

Czy warto stosować dietę bezglutenową?

Czy warto stosować dietę bezglutenową?

W ostatnich latach obserwuje się ogromne zainteresowanie dietami ograniczającymi produkty węglowodanowe, w tym zawierające pszenicę, a także dietą bezglutenową, które mają stanowić alternatywę wobec tradycyjnego sposobu żywienia. Dieta wykluczająca gluten stosowana jest więc nie tylko przez pacjentów np. z celiakią, nietolerancją glutenu i chorobą Dühringa, ale także przez osoby zdrowe. Zainteresowanie to znajduje odzwierciedlenie w corocznym, znacznym wzroście wartości rynku żywności bezglutenowej.

Zatem, co obecnie wskazują badania na temat diety bezglutenowej? Czy warto przestrzegać diety bezglutenowej?

Nadal utrzymano, że wiele diet bezglutenowych jest niedoborowa pod względem niektórych witamin i składników mineralnych, zwłaszcza wit. D i wit. z grupy B (B9 i B12), wapnia i żelaza. Często także w diecie jest zbyt mało węglowodanów, a za dużo białka i tłuszczu. Przy okazji polecam do obejrzenia moje przepisy na dania bez glutenu.

Produkty bezglutenowe są zazwyczaj produkowane na bazie skrobi pszennej bezglutenowej, kukurydzy i ryżu, które są w większości mniej wartościowym źródłem składników odżywczych. Rzadziej korzysta się z bezglutenowego owsa, amarantusa (szarłatu), teffu (miłki abisyńskiej), quinoa (komosy ryżowej), które są bardziej zasobne w cenne składniki odżywcze, ale są także droższe.

Nieprawidłowo skomponowana dieta bezglutenowa wiąże się z ryzykiem niedoboru:

  • błonnika;
  • kwasu foliowego;
  • żelaza;
  • niacyny;
  • cynku.

W długoletnim (26 lat) badaniu obserwacyjnym na grupie ponad 100 000 osób niechorujących na celiakię, wykazano, że spożycie glutenu może mieć ochronny wpływ na ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia.

Z kolej w raporcie American Heart Association (2017) udowodniono, że spożywanie glutenu było związane ze spożywaniem większej ilości błonnika, co pozwala na zmniejszenie ryzyka cukrzycy typu 2 o 13%.

Polecam do czytania: Dieta dr Dąbrowskiej – czy warto ją stosować?

W innych badaniach wykazano, że spożycie glutenu (zapewne także dzięki obecności błonnika pokarmowego) pozwala na obniżenie stężenia triglicerydów i utlenionego (czyli sprzyjającego miażdżycy) cholesterolu LDL (wysokie stężenie tych frakcji lipidów jest jednym z czynników ryzyka chorób układu krążenia).

Jak na ten moment, naukowcy nie mają wątpliwości – dieta bezglutenowa nie powinna natomiast być stosowana u osób zdrowych. Co więcej, nie ma jednoznacznych dowodów, które potwierdzają, aby była ona pomocna w innych chorobach, niż wymienione wcześniej. Oznacza to, że ta dieta nie jest także polecana podczas:

  • IBS (zespole jelita drażliwego);
  • niedoczynności tarczycy;
  • ADHD;
  • autyzmie itp.

Bibliografia

  1. Marszałek. Badanie poziomu wiedzy oraz opinii konsumentów będących na diecie bezglutenowej na temat produktów wchodzących w jej skład. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego We Wrocławiu 2017; 494:143 – 161.
  2. D. Croall i wsp. Gluten Does Not Induce Gastrointestinal Symptoms in Healthy Volunteers: A Double-Blind Randomized Placebo Trial. Gastroenterology 2019; 157:3:881 – 883.
  3. Rybicka i wsp. Niedobory składników odżywczych w diecie bezglutenowej. Problemy Higieny i Epidemiologii  2016, 97:3:183-186.
  4. Michałowska i wsp. Kontrowersje wokół glutenu Forum Zaburzeń Metabolicznych 2017; 8L3:103-111.
Kategorie: wiedza